Smiley face
Smiley face

Η αντικατάσταση του νεοφιλελευθερισμού στην Αν.Ευρώπη κοινή επιδίωξη Τραμπ και Πούτιν.

  •  
  •  

Η αντικατάσταση του νεοφιλελευθερισμού στην Αν.Ευρώπη κοινή επιδίωξη Τραμπ και Πούτιν.Η αντικατάσταση του νεοφιλελευθερισμού στην Αν.Ευρώπη κοινή επιδίωξη Τραμπ και Πούτιν.
ΠΗΓΗ
Γράφει ο Πολυδεύκης Ειδικός
Συνεργάτης του Geopolitics and Daily News

Με το ένα πόδι στη Δύση και το άλλο στην Ανατολή η Βουλγαρία επί μακρόν διατηρεί μια λεπτή ισορροπία. Ο νέος Πρόεδρος, RUMEN RADEV, κληρονόμησε μία αµφιταλαντευόμενη διπλωματία από τον προκάτοχό του, η οποία συγκρούεται µε τα οικονομικά συμφέροντα μίας χώρας που εξαρτάται σε τεράστιο βαθµό από τη Μόσχα. Με την ένταξη της Βουλγαρίας στο ΝΑΤΟ ο RADEV βρίσκεται μεταξύ της νατοϊκής άκμονος και της ρωσικής σφύρας του V. PUTIN, o οποίος αποκτά όλο και ενεργότερο ρόλο.

Ο νέος Πρόεδρος της Βουλγαρίας επισήμανε λίγο µετά την ορκωμοσία του (19/01/17) πως η χώρα ακολουθεί συγκεκριμένη πορεία, ήτοι να παραμείνει στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ, ενώ ταυτόχρονα υφίσταται η βαθιά ιστορική σχέση με τη Ρωσία.

Χώρες όπως η Βουλγαρία εδώ και δεκαετίες έχουν αναπτύξει μια στρατηγική ισορροπίας ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή, ωστόσο η προοπτική προσέγγισης της Ρωσίας από τις ΗΠΑ έχει μεταβάλει σημαντικά την όλη κατάσταση. Η Βουλγαρία είναι μεν ένα «πρόθυμο» μέλος της Ε.Ε., όμως ο διαρκώς αυξανόμενος εθνικισµός είχε ως συνέπεια να μειωθεί η στήριξη στην Ένωση -εντός και εκτός Βουλγαρίας- με αποτέλεσµα να βρει πρόσφορο έδαφος η ρωσική επιρροή.

Επιφανειακά η αμερικανική προσέγγιση προς τη Ρωσία θα μπορούσε να αποτελέσει θετικό στοιχείο για τη Βουλγαρία και οι εθνικιστές είναι περιχαρείς. Εντούτοις, η Βουλγαρία -που έχει βιώσει επανειλημμένως προδοσίες και κατοχή- χαίρεται μεν, αλλά συγχρόνως ανησυχεί και φοβάται ότι ΗΠΑ και Ρωσία θα συστήσουν μια συµμαχία που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα των δύο κρατών και θα διαιρέσει τον υπόλοιπο κόσμο σε σφαίρες επιρροής, όπως ακριβώς συνέβη μετά τη λήξη του B’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Για πολλούς λόγους, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών δυσχερειών και των ιστορικών σχέσεων, οι Βούλγαροι πολιτικοί και ο Πρόεδρος της χώρας επιδιώκουν στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία, όμως στον βαθμό που δεν θα διαταραχτούν οι εξαίρετες σχέσεις με τη Δύση, καθώς η Βουλγαρία δεν επιθυμεί να προσδεθεί ολοκληρωτικά στο άρμα της Ρωσίας. Είναι πλέον αμφίβολο κατά πόσο η παλαιά πολιτική εξισορρόπησης που ακολουθούσε η Σόφια θα είναι αποτελεσματική στη νέα διεθνή τάξη πραγμάτων. Παρόμοιοι προβληματισμοί εκφράζονται και σε άλλες χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, καθώς οι ηγέτες αναµένουν να μάθουν τι ακριβώς σκέφτεται ο TRUMP.

Αυτό ακριβώς ήταν το κρυφό νόημα της επίσκεψης του ΡUΤΙΝ στη Βουδαπέστη κατά τη συνάντησή του με τον Ούγγρο Πρωθυπουργό, V. ORBAN. Αμφότεροι εξέφρασαν την επιθυμία για σύσφιξη των σχέσεων, ωστόσο δεν συζητήθηκαν φλέγοντα ζητήµατα όπως οι κυρώσεις λόγω της Κριμαίας. Την ίδια στιγµή βαλκανικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, προβληματίζονται, αφού αποτελούν διεθνές μήλον της έριδος για την διέλευση ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων δύο σφαιρών επιρροής, διαφορετικών συμφερόντων.

Για τη Βουλγαρία, την πτωχότερη χώρα στην Ε.Ε. και τη χώρα που διατηρεί τις στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία, η κατάσταση είναι περισσότερο ταραχώδης. Το αίσθημα ευφορίας που κυριάρχησε στη χώρα, μετά την πτώση του κομµουνισµού και την ένταξή της στο ΝΑΤΟ (2004) και στην Ε.Ε. (2007), αντικαταστάθηκε από αυτό της απογοήτευσης. Οι αργοί ρυθµοί ανάπτυξης, η διαφθορά που παραμένει, η κυριαρχία των ολιγαρχών, καθώς και η εξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο έχουν οδηγήσει πολλούς πολιτικούς στη Βουλγαρία να στραφούν ανατολικά. Εξάλλου αρκετοί λαϊκιστές και εθνικιστές εξέφραζαν τον θαυμασµό τους απέναντι στον απολυταρχικό τρόπο διακυβέρνησης του Ρώσου Προέδρου και φυσικά αποτελούν θαυμαστές του ούγγρου πρωθυπουργού, ελέω της µεταναστευτικής του πολιτικής και ρητορικής. Όταν η Βουλγαρία κατέστη μέλος της Ε.Ε., η χώρα στράφηκε στη Δύση με μεγάλο ζήλο. Οικονοµική ενίσχυση εισήλθε στα ταμεία της Βουλγαρίας από τις Βρυξέλλες, εκατοντάδες χιλιάδες Βούλγαροι άδραξαν την ευκαιρία και µετέβησαν στη Μ. Βρετανία, τη Γερμανία και αλλού. Ωστόσο, η αυξανόμενη αβεβαιότητα σχετικά με την Ε.Ε. έγινε ορατή όταν τον περασμένο μόλις μήνα, με τη συμπλήρωση 10 ετών από την ευρωπαϊκή ένταξη της χώρας, δεν πραγματοποιήθηκε κανένας δημόσιος εορτασμός για την επέτειο.

Πλέον οι φιλοδυτικές απόψεις στη Βουλγαρία απειλούνται και η εξωτερική πολιτική έχει γίνει περισσότερο φιλορωσική. Η σύγχυση αναφορικά με τις πραγματικές προθέσεις του TRUMP απέναντι στη Μόσχα αποτελεί το κλειδί για την κατεύθυνση της πολιτικής της χώρας. Ήδη η ρητορική του Αμερικανού Προέδρου έχει ενθαρρύνει πολλούς εθνικιστές και λαϊκιστές σε όλη την κεντρική και ανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων του Πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, V. ORBAN, και του Προέδρου της Τσεχίας, Μ. ΖΕΜΑΝ, οι οποίοι όξυναν τη ρητορική τους και συγχρόνως έτειναν φιλικά το χέρι προς τη Ρωσία.

Ένα κρίσιμο ζήτημα που απασχολεί την Ε.Ε. είναι σε ποιο βαθµό θα επιδιώξει να επηρεάσει ο Ρώσος Πρόεδρος τις κρίσιμες εκλογές σε Γαλλία, Γερμανία και Ολλανδία, αλλά και σε ήσσονος σημασίας αναμετρήσεις, όπως η ψηφοφορία του Νοεμβρίου για την αντικατάσταση του τσεχικού Κοινοβουλίου, το οποίο ήταν σταθερά φιλοδυτικό, παρά τη φιλική στάση του Τσέχου Προέδρου απέναντι στον ΡUΤΙΝ. Όσο περισσότερο κινείται κάποιος από τη Δ. Ευρώπη προς την Ανατολή τόσο βαθύτερα διαπιστώνει τα απολυταρχικά καθεστώτα και τις διεφθαρμένες πολιτικές που επικρατούν σε χώρες πλησίον των ρωσικών συνόρων. Οι φιλοευρωπαίοι υποχωρούν, ενώ υπάρχει πάντα ανοιχτό το ενδεχόμενο η MERKEL να χάσει στις επερχόμενες εκλογές. Οι υποψίες πως η Ολλανδία ενδέχεται να εγκαταλείψει την Ένωση, όπως και η Ιταλία και η Γαλλία είναι αρκετά σημαντικό στη λήψη αποφάσεων από τις κυβερνήσεις της Αν. Ευρώπης.

Οι ιστορικές και πολιτιστικές σχέσεις Ρωσίας-Βουλγαρίας είναι βαθιά συναισθηματικές και για αυτόν τον λόγο το φιλορωσικό αίσθημα στη Βουλγαρία συγκεντρώνει τέτοια πολιτική δυναμική. Στη Βουλγαρία ο Πρόεδρος έχει τη θέση του επικεφαλής του κράτους και των ΕΔ της χώρας, ωστόσο η πολιτική εξουσία βρίσκεται στα χέρια του Πρωθυπουργού. Ο Β. BORISOV, ο οποίος είχε κάνει μια μικρή στροφή προς τη Δύση αν και στήριζε σθεναρά τις στενές σχέσεις με τη Μόσχα, παραιτήθηκε από τη θέση του Πρωθυπουργού όταν την Προεδρία της χώρας ανέλαβε ο RADEV.

O RADEV στην κούρσα για την Προεδρία είχε να αντιμετωπίσει 20 αντιπάλους και μόνον ένας εξ αυτών απηχούσε τη στάση του ΝΑΤΟ απέναντι στις ρωσικές κυρώσεις για την Κριμαία. Το παράδοξο αυτής της στροφής προς ανατολάς αποτελεί ο αυξανόμενος φόβος ότι η Βουλγαρία θα μπορούσε να αποτελέσει ένα διαπραγματευτικό γεωπολιτικό χαρτί.

Η Βουλγαρία χαρακτηρίζεται ως «η χώρα με τη µεγαλύτερη ρωσική οικονομική διείσδυση». Άμεσες και έμμεσες επενδύσεις με ρωσικά κεφάλαια, που ανέρχονται στο 22% του εγχώριου ΑΕΠ, καθιστούν τη Βουλγαρία μια «υπό κατοχή χώρα». Ανάλογη εξάλλου ρωσική διείσδυση διαπιστώνεται και σε Λετονία, Σλοβακία, Σερβία και Ουγγαρία. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο όλες οι χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης έχουν καταστεί αιχμάλωτες του ρωσικού δικτύου ολιγαρχών. Το εν λόγω δίκτυο προέρχεται από τις παλαιές Υπηρεσίες Ασφαλείας του κομμουνιστικού καθεστώτος και κινούμενο υπογείως, µεταμορφώθηκε στη νέα επιχειρηματική ελίτ.

Η συζήτηση περί φιλικότερων σχέσεων μεταξύ Washington και Μόσχας έχει ήδη θετική επίδραση στους Ευρωπαίους εθνικιστές και αναμφίβολα δίνει το πράσινο φως στους λαϊκιστές και στους εθνικόφρονες ηγέτες σε όλη την Ευρώπη να προσεγγίσουν ταχύτερα τη Ρωσία. Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι οι ηγέτες που αντιμετωπίζουν την Ευρωατλαντική Συμµαχία ως απειλή για την εξουσία τους αυταπατώνται ή εξαπατούν το εκλογικό σώμα θεωρώντας πως μια ευρεία συμφωνία TRUMP-PUTIN θα ωφελήσει σηµαντικά.

Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι ότι µια τέτοια συµφωνία θα ενίσχυε σημαντικά τον στόχο του Ρώσου Προέδρου για δημιουργία σφαιρών επιρροής ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, κάτι που θα είχε ως συνέπεια τη μειωμένη αμερικανική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Για όσους ανέκαθεν θεωρούσαν τις ΗΠΑ «φάρο ελπίδας» αποτελεί ένα σοκ.

Ακόμα και οι πιο φιλοαμερικανοί στη Βουλγαρία εναντιώνονται στη Washington, καθώς δεν είναι σε θέση να εντοπίσουν τις διαφορές ανάμεσα στον ΡUΤΙΝ και τον TRUMP. Αυτό αποτελεί το καλύτερο σημείο εισόδου για την απερχόμενη νεοφιλελεύθερη πολιτική που εκπροσωπούσε ο ΟΒΑΜΑ, έτσι ώστε να βρεθούν δίκτυα χρηματοδότησης και ακτιβιστικής δράσης, που uα αµφισβητήσουν την πολιτική του συντηρητικού TRUMP και θα ξεκινήσουν έναν νέο γύρο χρωματιστών επαναστάσεων σε περίπτωση ανατροπής του νεοφιλελεύθερου µπλοκ και της πολιτικής που επέβαλε ο πρώην αμερικανός Πρόεδρος στην περιοχή.

Smiley face
Smiley face
  •  
  •